Het geluk van kinderen


19 januari 2017
Jonneke Adolfsen
Het geluk van kinderen

In september schreef ik over de constatering van de kinderombudsman en de staatssecretaris dat lang niet alle kinderen zich veilig voelen op school.  Ik borduur hier nog even op voort, nu kinderombudsman Margrite Kalverboer de resultaten van haar Kinderrechtentour gepubliceerd heeft.
De Kinderombudsman stelt vast dat kinderen er last van hebben dat volwassenen maar matig in hen geïnteresseerd zijn. In haar vorige onderzoek hoorde ze al dat leraren bij pesten vaak wegkijken.
Nu ziet ze (http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4432991/2016/12/13/Kinderen-willen-aandacht-geen-spullen.dhtml) dat kinderen vooral moeten voldoen aan allerlei eisen, waardoor hun dagen vaak zo vol zijn dat er alleen tijd is voor school, huiswerk en slapen. Ze krijgen veel, maar niet voldoende aandacht. Ze worden opgevoed, maar er wordt niet veel met ze gepraat over wat hen werkelijk bezighoudt. Als kinderen gevraagd wordt waarover ze zorgen hebben, dan gaat hun antwoord niet zozeer over het dagelijks leven als wel over de toekomst. Echt luisteren geeft kinderen veiligheid.

In de praktijk
Een groot schoolbestuur met meer dan 30 basisscholen in het oosten van het land stelt als een van de belangrijkste doelen van haar onderwijs kinderen leren hun eigen geluk, en dat van anderen, te organiseren. Wat betekent dat dan? Dat betekent dat kinderen nadenken over hun mogelijkheden en talenten, over hun toekomst, over hun omgang met andere mensen. Het betekent ook dat ze leren om te gaan met teleurstellingen. Wat kun je zelf doen om gelukkig te worden? Hoe kun je bijdragen aan het geluk van anderen? Wat kun je doen als er dingen in het leven (heel erg) tegenvallen?

Geluk gegarandeerd? Nee natuurlijk. Maar de kinderen hebben volwassenen om zich heen die structureel met hen nadenken over en werken aan een levenshouding die hen zal helpen in de maatschappij waaraan ze over tien jaar zelfstandig zullen deelnemen. Dat impliceert praten met kinderen én met hun ouders. Dat betekent bevorderen van positief gedrag. Dat betekent weerbaarheid en behulpzaamheid.

Schiller zei: ‘Alleen hij is gelukkig die het geluk niet aan geluk te danken heeft’. Mooi om dit aan kinderen te leren!