Een goed doel geeft je leerling houvast


16 oktober 2017
OinO-Advies
doelen behalen

Geschreven door Ondernemer in Onderwijs: Marvin Reuvers

Wanneer ik mijn baas aan de lijn heb, schroeft het spreektempo zich aan beide kanten van de telefoon regelmatig op tot een tempo wat in verhouding staat met de snelheid waarmee Max pasgeleden over het circuit van Suzuka jakkerde. Afgelopen donderdag was het weer zover. In 20 seconden even een workshop ‘doelen stellen’ doorspreken. Ik heb het niet bijgehouden maar het moet een PR zijn, voor beiden gok ik.

Nadat mijn oren tot rust gekomen waren, ging ik op zoek naar passende links in mijn eigen specialisatie binnen ICT en Digitaal Leren.
Doelen stellen gaat verder dan het hardop benoemen van de subtiele verwijzing bovenaan in het lesboek, of het opschrijven van ‘wat we vandaag gaan leren’. Want juist datgene wat er bovenaan in het lesboek staat, zegt de leerling niets. ‘Je gaat vandaag leren wat het onderwerp in een zin is’. Als die zin gaat over een boom, zal het onderwerp wel een boom zijn. Het mist de diepgang en spreekt daardoor de leerlingen totaal niet aan.

Doelen stellen bij leerlingen begint met het (her)formuleren van de klassikale opdracht die je in eerste instantie geeft, om het niveau vast te stellen. Beredeneer deze vanuit de leerling, dat helpt al enorm bij de begripsvorming. Hierdoor creëer je de focus bij leerlingen die het mogelijk samen met te kijken naar aspecten waar verandering nodig. Dit helpt je als leerkracht bij het maken van de juiste keuze voor de lesstof. Op schoolniveau wordt de weg van de makkelijkste route (methode-volgen of alleen de gemakkelijk voor te bereiden elementen), daarmee uitgesloten. Een mooie ontwikkeling!

Hoe zorg ik ervoor dat mijn doelstellingen doeltreffend en begrijpelijk zijn geformuleerd? Deze vier aspecten helpen je hierbij:

  1. Het beschrijft de opbrengst of het resultaat (ik kan, ik weet, ik begrijp)
  2. Het bevat alleen objectieve waarnemingen (meetbare feiten, aantallen)
  3. Het beschrijft de condities waaraan voldaan moet worden (op 1 A4, uit het hoofd)
  4. Het bevat geen werkwoorden die het proces naar het doel beschrijven (oefenen, leren)

Wanneer je morgen opnieuw je methode ter hand neemt en je leerlingen laat beginnen op, pakweg, bladzijde 31, begin dan eens met een goede doelstelling die bij je leerlingen tot de verbeelding spreekt. Wijs vooral je collega’s op je bevindingen, want wanneer jij als dappere strijder alleen de voorvechter bent van de weg naar het ‘hogere’ doel, garandeer ik je dat volgend jaar je leerlingen wederom je zullen aankijken alsof ze water zien branden. En komt er van de volgende fase, waarin de leerlingen zelf hun doelen formuleren, voorlopig niets terecht? Neem eerst maar eens die eerste stap. Beste leerkracht, jij bent aan zet.