Onderwijs-woord van het jaar


9 januari 2018
OinO-Advies
Artikel Marvin

Geschreven door: Marvin Reuvers

Ik heb, zeker de laatste jaren, veel mensen gehoord die hét antwoord hadden op het onderwijs van de toekomst. Met of zonder glazen bol, met of zonder technologisch onderzoek, met of zonder theoretisch kader, vooral met boerenverstand. We hebben geen klaslokaal meer nodig om 25 kinderen onderwijs te kunnen bieden. Met de moderne technologie moeten we meer op maat kunnen bieden, niet alleen in niveaus maar ook in behoefte en aansluitend op het talent.

De praktijk leert dat op de scholen waar ik kom vooral geworsteld wordt met de ‘hoe’-vraag. Het ‘waarom’ is intussen doorgedrongen, maar de koppeling van inspirerende voorbeelden en bijeenkomsten die je aan het denken zetten naar je eigen onderwijspraktijk, blijkt verdomd lastig.

Het is dat ‘Genderneutraal’ met de eer is gaan strijken, maar wat mij betreft is ‘eigenaarschap’ in ons onderwijsland het ‘woord van het jaar 2017’. Bijna elke school heeft eigenaarschap dit jaar op het prioriteitenlijstje of verlanglijstje staan.

Het mooie van eigenaarschap is dat er geen eenduidig antwoord te formuleren valt waarmee alle scholen zich kunnen identificeren. Gelukkig maar, want we hebben te maken met etnische achtergronden, leefomgevingen en niveauverschillen waar ieder een eigen antwoord op moet formuleren. Eigenaarschap is namelijk vooral jezelf herkennen in je leer- en leefomgeving. Zowel voor de leerkracht als de leerling.

De sleutel hiervoor ligt volgens mij in het teamproces. Ga de bepalende factoren maar na; (zelf)vertrouwen, oplossingsgerichtheid, rolduidelijkheid, open staan voor nieuwe ideeën en (vooruit) alignement. Die laatste alleen al omdat hij zo lekker professioneel klinkt. Zelfvertrouwen staat niet voor niets als eerste vernoemd, daar begint alles. Het vooraanstaand onderwijsland Finland verkondigt dit al jaren.

Ik heb gemerkt dat je dat vertrouwen gemakkelijk laat groeien door ‘eigenaarschap’ vooral lekker concreet te maken. Laat je collega’s eens nadenken hoe zij ervoor zorgen dat ze weten of de leerling de leerstof begrepen heeft zonder een toets af te nemen. Het liefst voor drie totaal verschillende vakken. En daarna? Uitproberen natuurlijk! Wat valt je op aan de reactie van de leerlingen?

Haal de container waarin je ‘eigenaarschap’ hebt gestopt weg. Zorg voor een concreet strijdplan. Laat je teamleden zelf nadenken over het doorbreken van iets wat al 25 jaar gebeurt, alleen omdat het zo hoort. Schroom daarbij niet de verhoudingen even op scherp te zetten. Pak de thema’s erbij voor de verschillende vakgebieden. Wat is nu echt belangrijk om de kinderen aan te bieden? Sluit dit aan op het aanbod in de vorige en volgende groep? Maak op basis daarvan samen keuzes.

Nee, niet uitstellen, aan de slag!